woensdag 27 maart 2013

Afvaller: Sint Philipsland

Afgelopen zaterdag toog Anna naar de open dag van de heemkundekring 'Stad en Lande van Tholen'. Deze kring is in het rijke bezit van zo'n 16.000 foto's. Je zou toch verwachten dat hier een foto aanwezig moet zijn van dé trui met het gaatjeshart.

Aan het werk met een slagrieve.
Archief Heemkundekring Stad en Lande van Tholen
Helaas, pindakaas. Kees Fase van de kring leent zijn laptop uit zodat Anna snel digitaal de afbeeldingen kan bekijken. Er zitten hele mooie bij (dat komt nog), maar dé trui zit er weer niet tussen.

Op de vraag hoe het dan zit met de vissersvloot van Sint Philipsland (Anna was er toch) komt het Register van Zeeuwse schepen 1911-1947 op tafel. Wat een schat aan informatie......
Over de vloot van Sint Philipsland kunnen we kort zijn. In de hele periode van 36 jaar worden er 8 schepen geregistreerd. Alle schepen zijn vervolgens uit de visserij verdwenen. Lupineke en Anna houden het er dan ook op dat we hier geen visserstruien zullen vinden. Mocht het toch anders zijn, dan komen we er uiteraard op terug.

Archief Heemkundekring Stad en Lande van Tholen

Een andere verrassing is dat de Zeeuwse vloot veel groter was dan we steeds dachten. Niet alleen de plaatsen uit Zeeland vallen namelijk onder de Zeeuwse vloot, maar ook plaatsen als Bergen op Zoom, Willemstad, Goedereede en Ouddorp. Hoewel we daarmee een paar al bekende truien in de schoot krijgen geworpen, vergroot dit het onderzoeksgebied aanzienlijk.
Lupineke en Anna beraden zich er nog over wat te doen. Daarover op een ander tijdstip meer.

donderdag 21 maart 2013

Tantalus en de macht van het geschreven woord

Kennen jullie dat gevoel? Je bent een legpuzzel aan het maken van, zeg, 2500 stukjes. Net als je besloten hebt dat het voor vandaag genoeg is geweest vindt je nog een passend stukje....... Of: je legpuzzel is bijna af. Er blijkt echter in het midden van de afbeelding één stukje te missen.

Dit gevoel hebben we op dit moment een beetje bij het raadsel van het hart van Tholen. We hebben een heleboel stukjes gevonden: alle hoekjes zijn gevonden en de rand is compleet. Helaas, in het midden ontbreekt er nog een stukje.

Afbeelding: Mythweb
Maar, wat heeft Tantalus hier mee te maken? Tantalus is een koning uit de Griekse mythologie. Hij heeft zich vreselijk misdragen en wordt daarom door de Griekse goden op een gruwelijke wijze gestraft. Hij wordt door hen naar de onderwereld gestuurd. Daar staat hij  tot aan zijn nek in een poel met water. Als hij bukt om wat te drinken stroomt het water weg, zodat hij er net niet bij kan. Als hij naar de fruitbomen reikt om wat te plukken waait de wind alle takken buiten zijn bereik.

Gelukkig is het met Lupineke en Anna niet zo erg gesteld. Echter, steeds als we denken: 'nu hebben we het raadsel opgelost', duikt er een nieuwe vraag op of krijgt het verhaal een andere wending. En dat doet ons denken aan Tantalus.


Waar we op dit moment steeds tegen aanlopen is de macht van het geschreven woord. Of anders: wat al eens is opgeschreven is waar. In de jaren 1980 is er in De Meestoof een wisseltentoonstelling over de visserij geweest. Als leidraad voor de kleding is daarbij het boekje van Henriëtte van der Klift gebruikt. We weten nu dat dit boekje voor Zeeland onvolledig is en een aantal fouten bevat.
Destijds is alles wat er in dit boekje is geschreven voor 'waar' aangenomen. Daardoor zijn verhalen een eigen leven gaan lijden en is het nu heel moeilijk om het goede verhaal er uit te halen.

We denken toch binnenkort meer te weten. Wij hopen niet dat dat dan zal voelen als een pyrrusoverwinning :-(.

maandag 18 maart 2013

Kleren maken de man

Eén van de verhalen die gaan over de visserstruien is dat die nooit werden gewassen. Doordat de eigenaar de trui altijd aanhad werd die vanzelf waterdicht door vuil en vet.
Wij wagen het om te twijfelen aan het waarheidsgehalte van dit verhaal. Het klopt voor een deel. De vissers die van zondagnacht tot donderdag, vrijdag of zaterdag aan boord zijn komen vaak niet 'uit de kleren'. Aan boord is er altijd minimaal één lid van de bemanning wakker. De anderen kunnen dan slapen. Dat is tegenwoordig nog steeds zo. Totdat er vis of  'stront aan de knikker' is. In het eerste geval moet iedereen zo snel mogelijk aan dek om netten buiten te zetten of vis binnen te halen. In het tweede geval moet iedereen ook zo snel mogelijk aan dek. Nu om het schip en / of het vege lijf te redden.

Foto: Archief Tholen
helemaal rechts: Kees Bout

maandag 11 maart 2013

Het raadsel van het hart van Tholen

In Tholen lopen we tegen twee raadsels aan. Het eerste raadsel is het volgende:

Streekmuseum De Meestoof is in het bezit van een originele visserstrui. Deze trui is in de collectie gekomen bij de wisseltentoonstelling over visserstruien in het midden van de jaren '80. Destijds was er ook sprake van een gelijkende trui maar dan met een hart, ingebreid met ajour. Van dit patroon is er een proeflapje en een patroontje wat toen door één van de vrijwilligers werd gemaakt.



Nu komt het raadsel: er is namelijk niemand die ooit een dergelijke trui echt heeft gezien. Wij vinden die trui ook niet terug op foto's. Zou deze trui werkelijk hebben bestaan, of is het een 'verbastering' van het godsoog in ajour? Het godsoog werd namelijk ingebreid in de machinaal gemaakte truien die onder andere bij 'Adja' werden verkocht.

Het telpatroon ziet er zo uit:

Teltekening gemaakt door mw. Glerum, midden jaren 1980

In een schema:



Wie helpt ons uit de brand?


Gemeente archief Tholen: bij de pont over  de Eendracht

zaterdag 2 maart 2013

Stroomversnelling

Sinds gisteren zijn de zaken rondom de Zeeuwse visserstruien in een stroomversnelling gekomen. We hadden een interview met De Eendrachtbode, een streekblad uit Noord-Zeeland (dit verschijnt volgende week). Vandaag is dit blog 'site van de dag' bij Zeelandnet én er is een item bij Omroep Zeeland over visserstruien.

Zeeuwse bibliotheek / Beeldbank Zeeland

Verder hebben we goed nieuws over de patronen:
Via de webwinkel Tikkeltje Zeeuws komen patronen en breipakketten van Zeeuwse visserstruien in de verkoop. In de webwinkel zijn daarnaast ook andere Zeeuwse (zelfmaak) handwerk cadeautjes te vinden. De winkel is nu nog leeg maar we zijn héél hard aan het werk om die te vullen. Kom regelmatig even langs.

Regelmatig krijgen we de de vraag of een bepaalde vissersplaats ook een trui had. Op dit moment hebben we truien gevonden in:

  • Arnemuiden (4)
  • Vlissingen (1)
  • Yerseke (2)
  • Tholen (4)
  • Brouwershaven (2)
Daarnaast weten we zeker dat er in Breskens en Philippine ook een truien waren. We zijn op zoek naar geschikte foto's. In de plaatsen Bruinisse, Zierikzee, Graauw en Clinge gaan we nog onderzoek doen.

De patronen van alle mini's komen in de loop van dit jaar gratis op dit blog. Een beschrijving met daarin alle mini truien verschijnt in de tweede helft van dit jaar.
Patronen voor grote truien in dames-, heren- en kindermaten zijn we aan het maken. Kijk hiervoor regelmatig op 'Tikkeltje Zeeuws'. 


Deze zomer hopen we de laatste truien uit Zeeland (voor zover we die kunnen vinden) in kaart te brengen. Dan gaan we onderzoeken of het mogelijk is een boekje uit te geven met verhalen en patronen over 'De Zeeuwen'.

De belangstelling van de laatste dagen overvalt ons een beetje. Ieder die ons de laatste dagen heeft gemaild: wij doen ons best u zo snel mogelijk een antwoord te sturen.