dinsdag 23 april 2013

Recht


Even iets recht zetten.... De afgelopen dagen heb ik heel veel complimentjes gekregen voor de foto's van het visserij event in Arnemuiden. Dat is niet terecht.  De foto's zijn namelijk bijna allemaal gemaakt door de meester. De complimentjes: die heb ik natuurlijk ;-) allemaal doorgegeven. 


We hebben nog een heleboel mooie exemplaren van afgelopen zaterdag. Daarom hier nog een collage. Als er mensen zijn die hun (eigen) foto willen op groot digi-formaat dan kunnen die mij mailen.












zaterdag 20 april 2013

Visserij event

Lupineke en Anna kregen, vanwege hun visserstruienproject, een uitnodiging voor het visserij event in Arnemuiden. Vandaag werd daar officieel de Erremuuse visserstrui overhandig aan gedeputeerde Cees van Beveren.
Een event, dat was het, met tussen álle aanwezige sterren als stralend middelpunt Jeanet. Een artikel en een filmpje vind je hier. Verder geen woorden maar beelden:

tv-opnames

familie Jaffari

druk, druk, druk




van alles en nog wat

mini viskotters
modeshow


modeshow

modeshow

overhandiging trui aan Cees van Beveren

vrijdag 19 april 2013

Wassen en vervilten

Nog even voor alle duidelijkheid: de dingen die wij vinden en de verhalen die wij horen zijn geen wetten van Meden en Perzen. Het kan zo maar zijn dat op een andere plaats, of zelfs binnen een andere familie in dezelfde plaats, weer heel anders met breiwerk werd omgegaan.



In het vorige berichtje hebben jullie kunnen lezen dat Arjan van Dijke ons op het spoor zet van Frans en Tannetje Bout. Beide echtelieden zijn inmiddels op hoge leeftijd, maar dat doet aan hun vertelkracht niets af. Wat hebben Anna en Lupineke een leuke middag gehad.
Anna is na het eerste interview nog een paar keer terug geweest. Soms met nieuwe vragen, soms om zekerheid over iets te krijgen. Frans en Tannetje zijn van de generatie vissers die zelf werkten in de periode waarin wij ons onderzoek doen. Hun aantal wordt snel kleiner.
Het echtpaar zal zeker nog een aantal keren voorbij komen op dit blog. Ze kunnen goed verhalen vertellen, het is een lust om naar te luisteren. Omdat de meeste lezers het Thoolse dialect niet eigen zullen zijn, hebben we alle echte dialectwoorden zo veel mogelijk naar het Nederlands 'vertaald'.

Eén van de zaken die aan de orde komen is het vervilten van de truien. Eigenlijk gaat het over heel iets anders:
Tannetje vertelt: 'Van de sajet breiden we ook sokken. Nou, als je er dan één had met zweetvoeten, dan was het binnen een week gebeurd.'
.......Wat was er dan gebeurd?
Die sajet, dat was zulke ongelofelijke rotwol. Maar ja, je had niets anders dus je deed het er mee. Dan had je een paar sokken gebreid en kon je ze na een week al weggooien. Door het zout in het zweet waren ze dan helemaal vervilt en zo hard als een plank. De sokkenwol van tegenwoordig is veel beter. Die gaat tenminste een poosje mee.' (Frans toont zijn door Tannetje gebreide sokken).

Frans: 'Mijn moeder breide onze truien van sajet. Het klopt, dat was wol als je er nog maar naar keek dan vervilte het al. De truien werden op de groei gebreid, óf wat groter (bij volwassen mannen) zodat ze nog zouden passen als ze zouden krimpen in de was…
....Het was niet de bedoeling dat ze vervilten voor extra bescherming?
Nee, het was niet de bedoeling dat die truien zouden vervilten. Het gebeurde gewoon, dat lag aan de wol. Bovendien: als ze vervilten gaat heel de rek er uit.



Tannetje: 'Je was altijd als de dood om hun truien uit te wassen. Die truien hadden ze een hele week aan. Dat stonk verschrikkelijk als ze thuis kwamen. De truien moesten altijd heel voorzichtig op de hand worden gedaan. Je was als de dood dat ze zouden gaan vervilten. Maar ja, met vuulte van een hele week moest dat eigenlijk wel met heet water. En dat was dan weer niet goed voor de wol. Dan was het hopen dat die trui goed uit de was kwam.

Op den duur waren de truien helemaal hard en vervilt. Dat wilde je niet, maar het gebeurde gewoon. Dan wisten de mannen ze niet meer uit te krijgen. Met de wol kon je dan eigenlijk niets meer. Uitrafelen ging niet, het zat helemaal in elkaar. Dan was het eigenlijk alleen nog geschikt als poetslap. Wel zonde van al je werk. Mijn vader had ook van die truien (de vader van Tannetje was landarbeider), maar hij droeg ze bijna nooit. Hij vond het vervelende dingen. Dus die van mijn vader sleten niet zo hard ;-)'

Frans: 'Lusten jullie nog een kopje thee dames?'

dinsdag 16 april 2013

Eindelijk!

Tjonge, het heeft even geduurd en wat lag de oplossing vaak nét om het hoekje.

Na het artikel in de Eendrachtbode van begin maart krijgen Anna en Lupineke een e-mail: 'Ik heb een trui met een hart, een echte'. Dat doet onze harten sneller kloppen ;-). Anna belt direct en maakt een afspraak voor het einde van de week.
Diezelfde afspraak moet daarna verzet worden, zodat Lupineke er helaas niet bij aanwezig kan zijn.



Wat is er aan de hand? Arjan van Dijke had in de jaren '80 van de vorige eeuw een visserstrui. Zijn moeder, Machelina Moerland, heeft die voor hem gebreid. Het voorbeeld komt uit het boekje van Henriëtte van der Klift. Arjan werkt op dat moment in de aalvisserij. Als hij op zaterdag het loon voor de gewerkte overuren gaat ophalen bij zijn baas, ziet hij nog een klusje........ Had hij dat klusje nou maar niet gezien. Er moeten wat drijfankers worden afgeslepen. Arjan besluit dat 'even' te doen, met zijn visserstrui aan. Het resultaat laat zich raden: brandgaten in het hele voorpand.

donderdag 4 april 2013

BRU 17

Het is een wat sombere zaterdagmiddag. Het raadsel van het hart van Tholen ligt even stil. Half april hebben we een afspraak met Bonnie Joosse, vrijwilligster van De Meestoof, die ons wellicht verder kan helpen.
Lupineke heeft een weekje paasvakantie genomen.
Ook voor Anna is het een lang weekeinde, tijd voor een uitstapje. Volgens de website van het visserij museum in Bruinisse (het blijft toch kriebelen) is die zaterdag museumdag. Het museum is open van 10 - 17 uur. Bovendien loopt er een expositie die is ingericht door de werf Meerman. Daarom besluiten Anna en de meester naar Bru (Bruinisse) te rijden.


Wat het is weten we niet. Bij elke Noordzee haven waar we een bezoek brengen voelt het een beetje als thuis komen. Zou het in de genen zitten? Het maakt ons niet eens uit in welk land het is, Nederland, Denemarken, Schotland.....

maandag 1 april 2013

Vlissingen: Takeling

Tijdens het onderzoek komen er steeds meer truien boven water, soms wel vier per vissersplaats. Om het geheel werkbaar te houden geven Anna en Lupineke de truien een naam. Soms is de naam van het motief bekend, dat maakt het gemakkelijk. Denk hierbij aan de diamant of het visnet van Tholen, of de blokjes van Arnemuiden.
Vaker is ons geen naam bekend. We bedenken dan een 'werknaam'. Mocht er toch nog een oude aanduiding voor een patroon bovendrijven dan gaan we die gebruiken.


Eén van die werknamen is voor een trui van Vlissingen: takeling. Een takeling zorgt er voor dat een lijn niet uitrafelt. De gladde stukjes tussen de kabels (lijnen) lijken op een takeling.



Met de trui uit Vlissingen is iets aan de hand. We vinden deze trui namelijk op (alweer) een foto van de familie Schroevers. Eén van de zoons draagt deze trui (bij de oranje pijl).
Vlissingen werd overspoeld door Arnemuidse vissers. Daardoor waren er veel Arnemuidse truien in het straatbeeld. Deze zoon is van de tweede generatie die in Vlissingen is gaan wonen. Hij voelt zich misschien niet meer aan de Arnemuidse patronen gebonden.